Tekst

Rechtsanwältin & advocaat dr. mr. Annika U. Schimansky

Europees Hof van Justitie tegen misbruik van arbitrage

Rechter dient een arbitrageclausule ambtshalve te toetsen en de arbitrale uitspraak te vernietigen.

Mag de rechter tenuitvoerlegging van een arbitrair vonnis weigeren indien hij de arbitrage clausule nietig oordeelt wegens misbruik van procesrecht?

Een consument werd bij arbitrage na niet-verschijnen tot betaling van een geldsom veroordeeld. De arbiter had de geldigheid van het arbitrage beding niet getoetst, omdat de consument daartegen geen verweer had gevoerd. Bij de executierechter ter plaatse werd het verzoek ingesteld om het arbitrale vonnis uitvoerbaar te verklaren. De executierechter oordeelde het arbitrage beding nietig omdat het onredelijke bezwarend was voor de consument. Hij legde aan het Hof van Justitie de vraag voor of hij bevoegd was het beding ambtshalve te toetsen en bij nietigheid van het beding tevens bevoegd was om de arbitrale uitspraak te vernietigen.

Het Hof oordeelt dat de executierechter in deze als enige onafhankelijke instantie in staat was de consument tegen een onredelijk arbitrage beding te beschermen. Van een consument kan niet worden gevergd in een arbitrage procedure verweer te voeren tegen een onredelijk arbitrage beding, omdat dat verweer juist de rechtmatigheid van die arbitrage procedure aan de orde stelt. Aan de executierechter komt de bevoegdheid toe om de arbitrale uitspraak te vernietigen, en hij dient daarvoor het arbitrage beding ook ambtshalve te toetsen.