Tekst

Rechtsanwältin & advocaat dr. mr. Annika U. Schimansky

Geen opdracht - toch provisie?


Een handelsagent heeft recht op provisie als hij opdrachten van klanten bemiddelt. Als de klant geen opdracht verstrekt, heeft de agent in principe geen recht op provisie.

Maar wat als de opdracht niet tot stand komt, omdat de principaal niet kan leveren, en wat als de principaal dat van meet af aan wist, maar zijn handelsagent niet naar behoren heeft ingelicht?

Stel de handelsagent besteed veel tijd en moeite aan een klant om een opdracht voor €100.000,- te acquireren. Na enkele maanden maakt een andere leverancier bezwaar tegen de offertes die de agent uitbrengt omdat de aangeboden producten inbreuk maken op merkrechten. De handelsagent dacht dat de principaal merklicenties had, omdat de principaal zijn agent verkeerd heeft ingelicht. De klant verbreekt de onderhandelingen met de handelsagent. Heeft de handelsagent recht op provisie voor de gemiste opdracht van €100.000,-?

Nee. De principaal treft het verwijt dat hij zijn handelsagent niet naar behoren heeft ingelicht. Had hij dat wel gedaan, dan nog had de handelsagent de opdracht niet geacquireerd en geen provisie ontvangen. Wel had de handelsagent bij behoorlijke inlichtingen zijn tijd profijtelijker kunnen besteden. Hij had  mogelijk omzet kunnen realiseren door andere klanten met andere producten te benaderen of hij had kosten kunnen besparen.  

De handelsagent heeft dus recht op gederfde provisie - niet voor de omzet waarvoor hij zich heeft ingespannen, maar voor de omzet die hij had kunnen realiseren, als hij zich in dezelfde tijd voor andere opdrachten had ingespannen. De handelsagent moet daarvoor aantonen welke andere opdrachten en omzetten hij had kunnen realiseren en voor die omzetten vergoeding van gederfde provisie vorderen.

In een rechtszaak bij het Hof Den Haag vorderde de handelsagent gederfde provisie. Hij had al een voorschot ontvangen en dat voorschot was volgens afspraak niet terugvorderbaar. Het ontvangen voorschot werd sowieso aangerekend op zijn vordering voor gederfde provisie. Omdat het voorschot niet terugvorderbaar was, mocht hij de voorschot houden, ook al had hij in die tijd geen omzet gerealiseerd. Het Hof oordeelde overigens dat de handelsagent niet had aangetoond dat hij - bij behoorlijke inlichting door zijn principaal - met andere opdrachten meer provisie had kunnen verdienen, dan hij als voorschot al had ontvangen.

Mr. A.U. Schimansky verstrekt advies over provisie en schadevergoeding bij handelsagentuur.